Prawidłowe zamontowanie koła wpływa nie tylko na komfort prowadzenia wózka, ale przede wszystkim na jego nośność, bezpieczeństwo i trwałość. Nawet odpowiednio dobrane koło może szybko ulec uszkodzeniu, jeżeli średnica tulei, długość śruby albo rozstaw ramion mocowania nie będą dopasowane do jego piasty.
Zestaw do montowania koła składa się najczęściej z tulei dystansowej, śruby, nakrętki oraz podkładek. Poszczególne elementy muszą pasować zarówno do wymiarów koła, jak i konstrukcji wózka lub maszyny. Podstawowe parametry to:
Zadaniem elementów montażowych jest utrzymanie koła we właściwym położeniu oraz umożliwienie mu swobodnego obrotu. Nieprawidłowo dobrana tuleja może powodować powstawanie luzów, przechylanie się koła, hałas, przyspieszone zużycie piasty lub łożysk, a nawet uszkodzenie mocowania.
Najczęściej spotykane błędy to:
Dlatego zestaw montażowy należy dobierać do konkretnego modelu koła, a nie wyłącznie na podstawie jego średnicy zewnętrznej.
Pierwszym parametrem jest średnica otworu w piaście koła. To do niej dobierana jest zewnętrzna średnica tulei montażowej. Tuleja musi wejść w otwór piasty lub odpowiedni element łożyskowania bez nadmiernego luzu, ale jednocześnie nie może wymagać wciskania z siłą, jeśli konstrukcja nie przewiduje połączenia wciskowego.
Przykładowo, zestaw oznaczony jako tuleja Ø20 mm z otworem 10,4 mm przeznaczony jest do koła z odpowiednim otworem montażowym Ø20 mm i współpracuje ze śrubą M10. W ofercie ZABI dostępne są różne kombinacje średnicy zewnętrznej tulei, jej otworu wewnętrznego oraz długości. Przykładowy zestaw ZT20-61/10,4 posiada tuleję Ø20 mm, otwór 10,4 mm, długość 61 mm i śrubę M10 × 80 mm. Zobacz zestawy do montowania kół ZABI.
Nie należy zakładać, że średnica śruby jest taka sama jak średnica otworu w piaście. Pomiędzy kołem a śrubą może znajdować się tuleja redukcyjna, przykładowo:
Takie rozwiązanie pozwala zamontować koło o większym otworze w piaście na śrubie o mniejszej średnicy.
Szerokość piasty to wymiar koła mierzony wzdłuż osi obrotu, pomiędzy skrajnymi powierzchniami piasty, łożysk lub tulejek wystających z koła. Na podstawie tego parametru dobiera się przede wszystkim długość tulei montażowej.
Tuleja powinna być dopasowana do konstrukcji piasty i zapewniać jej prawidłowe podparcie. Jeśli będzie za krótka, dokręcenie śruby może spowodować ściśnięcie piasty, osłon lub pierścieni łożyskowych. Koło zacznie obracać się z oporem, a łożyska mogą ulec przedwczesnemu zużyciu. Zbyt długa tuleja może natomiast powodować nadmierny luz poprzeczny albo uniemożliwić prawidłowe osadzenie koła w mocowaniu.
Przed zakupem zestawu warto zmierzyć szerokość piasty suwmiarką. Pomiar powinien obejmować wszystkie elementy, które znajdują się pomiędzy ramionami mocowania, w tym wystające tulejki i wewnętrzne pierścienie łożysk, jeżeli tworzą powierzchnie oporowe.
Szerokość bieżni określa szerokość części koła stykającej się z podłożem. Nie jest ona tym samym co szerokość piasty i nie powinna służyć do doboru długości tulei.
W niektórych kołach oba wymiary są zbliżone. W innych mogą różnić się nawet o kilkadziesiąt milimetrów. Jest to szczególnie widoczne w przypadku kół pneumatycznych:
W pierwszym przypadku poza obrys bieżni wystaje piasta. W drugim to opona jest wyraźnie szersza od piasty. Takie różnice występują w aktualnej ofercie kół pneumatycznych ZABI.
Długość tulei dobiera się do szerokości piasty, ale odstęp pomiędzy ramionami mocowania musi uwzględniać najszerszą część całego koła. W praktyce należy porównać:
Przy kole pneumatycznym trzeba pozostawić dodatkową przestrzeń na ugięcie i boczne odkształcenie opony. Zbyt wąskie mocowanie może ocierać o bieżnię, szczególnie podczas skręcania, jazdy po nierównej nawierzchni lub pracy z niskim ciśnieniem w oponie.
Długość śruby nie może być określana wyłącznie na podstawie szerokości piasty. Należy uwzględnić cały pakiet montażowy:
Po dokręceniu śruba powinna pewnie łączyć konstrukcję, ale nie może kolidować z innymi elementami wózka lub maszyny. Zbyt krótka śruba nie zapewni odpowiedniego połączenia z nakrętką, natomiast nadmiernie długa może wystawać poza obrys konstrukcji.
W prawidłowo zaprojektowanym połączeniu dokręcenie śruby nie powinno blokować obrotu koła. Sposób przenoszenia siły zależy jednak od konstrukcji piasty i rodzaju łożyskowania, dlatego należy przestrzegać zaleceń producenta koła.
Materiał tulei należy dopasować do obciążenia, intensywności pracy oraz warunków środowiskowych.
Tuleje stalowe sprawdzają się w wózkach magazynowych, transportowych oraz urządzeniach przemysłowych. Zapewniają dużą sztywność i odporność na nacisk, dlatego są odpowiednie do większych obciążeń oraz częstej eksploatacji.
W środowisku wilgotnym należy zwrócić uwagę na zabezpieczenie antykorozyjne. Do mycia, kontaktu z wodą lub pracy w agresywnym otoczeniu można zastosować wykonanie nierdzewne.
Tuleje z tworzywa mogą być dobrym rozwiązaniem przy mniejszych i średnich obciążeniach. Pozwalają ograniczyć hałas, zmniejszyć tarcie i zabezpieczyć współpracujące powierzchnie przed bezpośrednim kontaktem metal–metal.
Przed zastosowaniem należy jednak sprawdzić dopuszczalne obciążenie, temperaturę pracy oraz odporność tworzywa na oleje, środki czyszczące i inne substancje obecne w miejscu użytkowania.
W ofercie ZABI znajdują się również wykonania nierdzewne oraz zestawy przeznaczone do podwyższonej temperatury. Mogą być stosowane między innymi w zakładach spożywczych, piekarniach, suszarniach, lakierniach oraz środowiskach wymagających częstego mycia.
Materiał zestawu montażowego powinien być zawsze zgodny z warunkami pracy samego koła. Zastosowanie koła nierdzewnego albo wysokotemperaturowego ze zwykłą, nieprzystosowaną tuleją może ograniczyć trwałość całego zespołu.
Koła mogą być wyposażone w:
Każdy wariant może wymagać innego sposobu montażu. W przypadku koła z łożyskami kulkowymi średnica elementu montażowego musi być zgodna ze średnicą wewnętrzną łożyska albo dedykowanej tulei redukcyjnej. Nie wolno przenosić siły dokręcania przez elementy, które mogłyby ścisnąć lub uszkodzić łożysko.
Przy łożyskowaniu ślizgowym szczególne znaczenie mają właściwy luz roboczy, gładkość powierzchni tulei oraz odporność materiału na zużycie.
Do prawidłowego doboru wystarczy w większości przypadków suwmiarka oraz podstawowe informacje o zastosowaniu. Należy ustalić:
Warto również przesłać zdjęcie koła i mocowania oraz podać symbol produktu. Pozwala to uniknąć pomyłki między podobnymi modelami o różnych szerokościach piasty albo średnicach otworu.
ZABI jest polskim producentem kół, zestawów kołowych oraz elementów techniki transportu wewnętrznego. Firma oferuje szeroki wybór zestawów montażowych z tulejami stalowymi i tworzywowymi, a także wykonania nierdzewne i przeznaczone do pracy w podwyższonej temperaturze.
Dostępność wielu średnic i długości tulei umożliwia dopasowanie elementów do kół stosowanych w wózkach magazynowych, platformowych, warsztatowych, maszynach oraz urządzeniach przemysłowych. W przypadku nietypowej konstrukcji dział techniczny ZABI może pomóc w określeniu wymaganych parametrów.
Dobór zestawu montażowego należy rozpocząć od średnicy otworu i szerokości piasty. Średnica zewnętrzna tulei musi pasować do otworu koła, jej otwór wewnętrzny do śruby, a długość do konstrukcji piasty. Szerokość bieżni służy natomiast do sprawdzenia, czy całe koło zmieści się pomiędzy ramionami mocowania.
Szczególnej uwagi wymagają koła pneumatyczne, w których szerokość opony i szerokość piasty mogą znacząco się różnić. Uwzględnienie obu parametrów pozwala uniknąć ocierania opony, nadmiernych luzów oraz przeciążenia łożysk. Prawidłowo dopasowany zestaw montażowy zapewnia swobodny obrót koła, stabilne prowadzenie wózka i dłuższą żywotność całego układu jezdnego.
Stale ulepszamy naszą stronę internetową i używamy w tym celu plików cookie. Aby uzyskać jak najlepsze wrażenia użytkownika, zalecamy ich zaakceptowanie. W przeciwnym razie części strony zostaną dezaktywowane zgodnie z przepisami o ochronie danych.
