Koła poliamidowe PA6 vs PA6G – różnice, zastosowania i dobór do obciążeń

Koła poliamidowe to jeden z najczęstszych wyborów w transporcie wewnętrznym: magazyny, produkcja, wózki technologiczne, paleciaki, prowadnice i rolki. W praktyce najczęściej spotkasz dwie odmiany materiału: PA6 oraz PA6G (odlewany poliamid). Oba są „poliamidem 6”, ale różnią się sposobem wytwarzania i zachowaniem pod obciążeniem – a to bezpośrednio wpływa na dobór koła do Twojej aplikacji.

W ZABI jako producent kół i zestawów kołowych dobieramy PA6/PA6G pod realne warunki: nośność, prędkość, nawierzchnię, wilgoć, chemię, łożyskowanie i zabudowę.

Co oznacza PA6 i PA6G?

PA6 – „standard” poliamidu w kołach

PA6 to poliamid 6 wytwarzany typowo jako tworzywo do obróbki (np. wtrysk/ekstruzja). W kołach daje bardzo dobry kompromis między ceną a parametrami mechanicznymi.

PA6G – poliamid odlewany

PA6G to odlewany poliamid 6, w którym surowiec polimeryzuje w formie (proces odlewania). W efekcie materiał jest zwykle bardziej krystaliczny, ma niższe naprężenia wewnętrzne i lepszą stabilność wymiarową, co docenisz zwłaszcza przy dużych obciążeniach i elementach toczno-ślizgowych obrabianych mechanicznie.

Najważniejsze różnice PA6 vs PA6G w praktyce

Wniosek: jeśli aplikacja jest „uniwersalna” i dynamiczna – często wygrywa PA6; jeśli priorytetem jest nośność, stabilność i ścieranie – bardzo często PA6G.

Wilgoć: poliamid ją chłonie – i to ma znaczenie

Poliamid (nylon) jest higroskopijny, czyli absorbuje wodę z otoczenia, co wpływa na wymiary i właściwości mechaniczne. Dla nylonu 6 typowe wartości równowagowej absorpcji wilgoci w warunkach atmosferycznych są istotne i trzeba je uwzględniać w precyzyjnych pasowaniach.

Co to oznacza przy kołach i rolkach?

• w prowadnicach/rolkach bramowych i elementach pracujących „na styk” zostaw rozsądny luz montażowy,

• w środowisku mokrym (myjnie, hale z częstym myciem) dobór materiału i konstrukcji (zabudowa, łożyska, stal nierdzewna) jest równie ważny jak sama średnica koła.

Kiedy wybrać PA6, a kiedy PA6G?

Wybierz koło PA6, gdy:

• masz standardowe obciążenia i chcesz dobrego kompromisu cena/parametry,

• występują częstsze wstrząsy i dynamiczne manewry (progi, dylatacje),

• liczy się uniwersalność zastosowań w transporcie wewnętrznym.

Wybierz koło PA6G, gdy:

• masz duże obciążenia lub długą pracę pod stałym naciskiem,

• kluczowa jest stabilność wymiarowa (rolki, prowadnice, elementy toczno-ślizgowe),

• priorytetem jest odporność na zużycie i „ciężka” eksploatacja.

A kiedy rozważyć inne rozwiązania?

Jeśli masz agresywną chemię, wysoką temperaturę lub potrzebujesz cichszej pracy i ochrony posadzki – w ZABI często dobieramy alternatywę (np. PU/guma, wersje do wysokiej temperatury, nierdzewne zabudowy, koła elektrostatyczne).

Dobór nośności kół PA6/PA6G – praktyczny schemat 

Krok 1: policz masę całkowitą

Masa urządzenia + ładunek + osprzęt.

Krok 2: dodaj zapas dynamiczny

Dla jazdy po nierównościach, progach, przy hamowaniu i skręcie przyjmij 1,2–1,5 (zależnie od warunków).

Krok 3: nie dziel przez 4 – tylko przez 3

W realnym świecie (nierówna posadzka) często „pracują” 3 koła, a czwarte jest chwilowo odciążone.

Wzór roboczy:
nośność na 1 koło ≈ (masa całkowita × współczynnik dynamiczny) / 3

Przykład:
Wózek 700 kg, współczynnik 1,3 → 700 × 1,3 / 3 ≈ 303 kg/koło.
Dobór praktyczny: celuj w 300–350 kg na koło (z zapasem).

O czym jeszcze pamiętać przy doborze (często ważniejsze niż „PA6 czy PA6G”)

• Średnica koła: większa średnica = łatwiejsze pokonywanie nierówności i mniejsze opory toczenia.

• Szerokość bieżni: szersze koło lepiej rozkłada nacisk (mniej „wciska się” w posadzkę), ale może gorzej skręcać.

• Łożyskowanie: przy większych prędkościach i intensywnej pracy warto iść w łożyska toczne.

• Zabudowa: skrętne koła dostają większe obciążenia dynamiczne przy manewrach – często to one limitują trwałość.

• Warunki (wilgoć/chemia): w myciu, na zewnątrz lub w chemii dobór korpusu i zabezpieczeń bywa kluczowy.

Najczęstsze błędy przy kołach poliamidowych

1. Dobór nośności „na styk” (dzielenie przez 4, brak współczynnika dynamicznego).

2. Brak uwzględnienia nierówności posadzki i progów.

3. Zbyt mała średnica koła do warunków (duże opory, udary).

4. Precyzyjne pasowanie bez luzu w aplikacji o zmiennej wilgotności (poliamid pracuje z wilgocią).

5. Pominięcie łożyskowania i zabudowy (to one często „pierwsze” się poddają).

Dobór w ZABI

Jeśli podasz: masę, liczbę kół, typ zabudowy, prędkość, nawierzchnię i warunki (wilgoć/chemia) – dobierzemy najlepsze koło PA6 lub PA6G (w tym wersje do dużych obciążeń) i przygotujemy warianty jako producent.