Jak dobrać koła i zestawy kołowe do wózka transportowego? Poradnik ZABI

Dobór kół do wózka transportowego to jedna z tych decyzji, które w praktyce decydują o bezpieczeństwie, trwałości i komforcie pracy. Źle dobrane koła potrafią „zabić” wózek: powodują duże opory toczenia, niszczą posadzkę, przyspieszają zużycie łożysk i prowadzą do awarii zestawów skrętnych.

W ZABI od lat produkujemy koła przemysłowe i zestawy kołowe do zastosowań magazynowych, produkcyjnych i transportu wewnętrznego. Poniżej znajdziesz praktyczny schemat doboru — z podziałem na udźwig, nawierzchnię i prędkość, oraz wskazaniem, które rodzaje kół i zestawów ZABI zwykle sprawdzają się najlepiej.

1) Udźwig: jak policzyć nośność koła i zestawu kołowego?

Krok 1: zsumuj masy

Uwzględnij:

• masę ładunku,
• masę wózka (rama, platforma, osprzęt),
• dodatkowe elementy (pojemniki, nadstawki).

M całkowita = M ładunku + M wózka

Krok 2: dodaj zapas na pracę dynamiczną

W praktyce wózek doznaje przeciążeń przez:

• progi i dylatacje,
• skręcanie,
• hamowanie,
• nierówności.

Stosuj współczynnik bezpieczeństwa:

• 1,3–1,5 dla gładkiej posadzki,
• 1,6–2,0 dla kostki, ramp, pracy intensywnej.

M obliczeniowa = M całkowita × współczynnik

Krok 3: podziel przez 3 (a nie przez 4!)

To kluczowa zasada doboru. Na nierównościach często jedno koło jest odciążone, więc realnie obciążenie rozkłada się na 3 koła.

Nośność wymagana na 1 koło = M obliczeniowa / 3

Przykład: ładunek 800 kg + wózek 200 kg = 1000 kg
współczynnik 1,5 → 1500 kg
1500 / 3 = 500 kg na jedno koło (minimum)

Wniosek: dobierając koła i zestawy kołowe ZABI, zawsze sprawdzaj nośność pojedynczego koła/zestawu z odpowiednim zapasem.

2) Nawierzchnia: dobierz materiał bieżnika do warunków toczenia

Materiał koła wpływa na:

• opory toczenia,
• hałas,
• odporność na udary,
• przyczepność,
• trwałość łożysk i obudowy.

A) Posadzki gładkie (hala, magazyn, beton szlifowany, żywica)

Najczęściej rekomendowane rozwiązania ZABI:

• koła poliamidowe – bardzo niskie opory toczenia i wysoka nośność,
• koła polipropylenowe – lekkie zastosowania, dobre na gładkie powierzchnie,
• koła poliamidowo-poliuretanowe – gdy chcesz połączyć nośność z cichszą pracą i ochroną posadzki.

Kiedy wybrać poliamid?
Gdy liczy się maksymalna nośność i minimalne opory toczenia na równej posadzce.

B) Nawierzchnie nierówne (kostka, dylatacje, progi, asfalt)

Tu najlepiej sprawdzają się koła tłumiące drgania:

• koła aluminiowo-poliuretanowe – wysoka trwałość, dobre tłumienie i odporność na ścieranie,
• koła metalowo-gumowe – bardzo dobre tłumienie udarów i praca w trudnych warunkach,
• koła tworzywowo-gumowe – kompromis między ceną, tłumieniem i odpornością.

Ważne: na kostce i progach zbyt twarde koła (np. czysty poliamid) mogą przenosić uderzenia na ramę wózka i powodować wybicia oraz uszkodzenia konstrukcji.

C) Ochrona posadzki i cicha praca

Jeśli wózek pracuje w strefach, gdzie liczy się redukcja hałasu lub ochrona podłogi:

• koła poliuretanowe (w różnych konfiguracjach),
• koła gumowe.

3) Prędkość i intensywność: co zmienia się w doborze?

Im większa prędkość i intensywność pracy, tym większe znaczenie mają:

• średnica koła,
• typ łożysk,
• jakość obudowy zestawu,
• odporność bieżnika na nagrzewanie i ścieranie.

Zasady praktyczne

• większa średnica = łatwiejsze pokonywanie nierówności i mniejsze opory,
• do pracy intensywnej wybieraj zestawy z łożyskami tocznymi i solidną obudową,
• przy holowaniu i szybszej jeździe szczególnie istotny jest dobór zestawów skrętnych (stabilność, „wężykowanie” na nierównościach).

4) Zestawy kołowe: skrętne, stałe i specjalne — co produkuje ZABI?

W ZABI produkujemy zarówno koła, jak i kompletne zestawy kołowe (koło + obudowa), dobierane do warunków pracy.

Najpopularniejszy układ do wózka transportowego

• 2 zestawy stałe (najczęściej z tyłu),
• 2 zestawy skrętne (najczęściej z przodu).

Zapewnia to zwrotność, a jednocześnie kontrolę prowadzenia.

Jakie rodzaje zestawów kołowych i kół warto rozważyć w ZABI?

W zależności od środowiska i wymagań:

• koła do dużych obciążeń (np. żeliwne do dużych obciążeń, rozwiązania z bieżnikiem PU),
• koła w obudowach ze stali nierdzewnej (tam, gdzie występuje wilgoć, mycie, środowisko korozyjne),
• koła elektrostatyczne (ESD) do stref wrażliwych na ładunki elektrostatyczne,
• koła odporne na wysoką temperaturę do zastosowań specjalnych,
• koła aparaturowe-meblowe do lżejszych wózków i sprzętu.

5) Średnica i szerokość koła: prosta zasada doboru

• Równa posadzka + duży udźwig: możesz iść w twardsze koła (poliamid) i mniejsze średnice (w granicach rozsądku).
• Nierówności / progi / kostka: wybieraj większą średnicę oraz bieżnik tłumiący (PU/guma).

Szerokość bieżnika dobiera się m.in. po to, aby:

• zmniejszyć nacisk na posadzkę,
• poprawić stabilność,
• ograniczyć „zapadanie” na słabszym podłożu.

6) Najczęstsze błędy przy doborze kół do wózka (i jak ich uniknąć)

1. Dzielenie obciążenia przez 4 zamiast przez 3 → przeciążenia i pękające elementy.
2. Brak współczynnika bezpieczeństwa przy nierównościach i dynamicznej pracy.
3. Zbyt twarde koła na kostkę/progi → drgania, wybicia, niszczenie wózka.
4. Za mała średnica → duży opór toczenia i uderzenia w konstrukcję.
5. Niedopasowane łożyska do prędkości i intensywności.
6. Ignorowanie środowiska (wilgoć, chemia, temperatura, ESD).

Checklista doboru kół i zestawów kołowych ZABI

Przed wyborem przygotuj:

• masa ładunku i masa wózka,
• liczba kół i układ (np. 2 stałe + 2 skrętne),
• rodzaj nawierzchni (posadzka/ kostka/ progi),
• prędkość i intensywność pracy,
• warunki środowiskowe (woda, chemia, temperatura, ESD),
• preferencje: cicho / lekko / najwyższa nośność.

Na tej podstawie dobiera się:

• materiał koła (poliamid, PU, guma, żeliwo itd.),
• średnicę i szerokość,
• typ łożysk,
• rodzaj obudowy (skrętna/stała, ewentualnie nierdzewna, specjalna).

Podsumowanie

Dobór kół i zestawów kołowych do wózka transportowego powinien zawsze uwzględniać udźwig z zapasem, nawierzchnię, a także prędkość i charakter pracy. Jeśli wózek ma jeździć po nierównościach, kluczowe jest tłumienie drgań i odpowiednia średnica koła — a jeśli pracuje na gładkiej posadzce, liczy się minimalny opór toczenia i wysoka nośność.

W ZABI produkujemy szeroką gamę kół przemysłowych i zestawów kołowych (m.in. poliamidowe, poliuretanowe, metalowo-gumowe, do dużych obciążeń, nierdzewne, ESD, wysokotemperaturowe), dzięki czemu dobór można precyzyjnie dopasować do warunków pracy Twojego wózka.

Jeśli chcesz, mogę dopisać do artykułu sekcję „Dobór kół ZABI – przykładowe konfiguracje” (np. dla: gładkiej posadzki, kostki, dużych udźwigów, środowiska mokrego) oraz przygotować krótkie CTA i linkowanie wewnętrzne pod konkretne kategorie produktów na stronie ZABI.