Wózek transportowy powinien ułatwiać przemieszczanie ładunków w magazynie, warsztacie i hali produkcyjnej. Jeżeli trudno go ruszyć, utrzymać na prostym torze lub obrócić w przejściu, warto sprawdzić zarówno stan techniczny, jak i dobór kół. Przyczyną może być zużyte łożysko, zbyt mała średnica koła, nieodpowiedni bieżnik albo niewłaściwe rozmieszczenie zestawów kołowych.

ZABI, jako producent kół i zestawów kołowych, oferuje rozwiązania do różnych obciążeń, nawierzchni i warunków użytkowania. Prawidłowy dobór wymaga jednak czegoś więcej niż porównania dopuszczalnej nośności. Liczą się również opory ruszania, toczenia i skrętu.

Wózek ciężko rusza, jedzie czy skręca?

Pierwszym krokiem jest ustalenie, kiedy pojawia się problem. Trudności przy ruszaniu mogą wynikać z odkształcenia bieżnika po długim postoju pod obciążeniem, oporów łożysk lub konieczności ustawienia kół skrętnych w kierunku jazdy.

Jeżeli wózek porusza się ciężko przez całą trasę, należy sprawdzić obciążenie, stan kół i nawierzchnię. Z kolei duży opór przy zmianie kierunku może wskazywać na problem z głowicą skrętną, doborem bieżnika albo układem zestawów.

Wózek, który zaczął jeździć gorzej z dnia na dzień, wymaga przede wszystkim kontroli technicznej. Jeśli problem występuje od początku użytkowania, warto ponownie przeanalizować dobór kół i konstrukcję wózka.

Zbyt mała średnica kół

Małe koła gorzej pokonują szczeliny, progi i drobne nierówności. Przeszkoda, która wydaje się niewielka, może wymagać wyraźnego zwiększenia siły pchania, szczególnie przy obciążonym wózku.

Większa średnica zwykle ułatwia przejazd przez nierówności, a przy porównywalnej konstrukcji i materiale może również ograniczyć opory toczenia. Przed zmianą trzeba sprawdzić całkowitą wysokość zestawu, miejsce pod ramą oraz wpływ podniesienia platformy na stabilność wózka.

Bieżnik niedopasowany do nawierzchni

Materiał koła wpływa na jego odkształcenie pod obciążeniem, tłumienie drgań i zachowanie na posadzce. Nie istnieje jeden bieżnik zapewniający najlepsze prowadzenie w każdych warunkach.

Koła poliamidowe warto rozważyć na twardych, równych posadzkach, gdy istotne są nośność i niewielkie odkształcenie koła. Ich twardość oznacza jednak słabsze tłumienie drgań podczas przejazdu przez nierówności.

Koła poliuretanowe pozwalają łączyć odporność na ścieranie z określoną elastycznością bieżnika. W ofercie ZABI znajdują się między innymi koła aluminiowo-poliuretanowe, żeliwno-poliuretanowe i poliamidowo-poliuretanowe. Dobór konkretnej wersji zależy od obciążenia, nawierzchni i warunków otoczenia.

Koła gumowe mogą być korzystne tam, gdzie ważne jest tłumienie drgań i hałasu. Bardziej miękki bieżnik nie oznacza jednak automatycznie lżejszego prowadzenia. O oporach decyduje również skład materiału, jego sprężystość, grubość i konstrukcja koła.

Zużyte łożyska, zabrudzenia i ocierające elementy

Nawet prawidłowo dobrane koło będzie pracowało ciężko, jeżeli jego łożyskowanie jest uszkodzone albo zablokowane przez zabrudzenia. Folia stretch, włókna i sznurki mogą nawijać się wokół osi, a piasek lub opiłki utrudniać obrót.

Przy unieruchomionym, rozładowanym i odpowiednio zabezpieczonym wózku należy sprawdzić:

• czy każde koło obraca się płynnie, bez zacięć i nietypowych dźwięków;
• czy bieżnik nie ociera o widelec lub element ramy;
• czy głowice zestawów skrętnych obracają się swobodnie;
• czy hamulce całkowicie zwalniają;
• czy mocowania są prawidłowo skręcone, a obudowy nie są odkształcone.

Smarowanie należy prowadzić zgodnie z wymaganiami danego zespołu. Nie każde łożysko wymaga okresowego dosmarowywania, a uszkodzenia nie zawsze da się usunąć przez dodanie smaru.

Przeciążenie i nierówny rozkład ładunku

Większe obciążenie zwiększa siłę potrzebną do prowadzenia wózka. Może też powodować nadmierne odkształcenie bieżnika oraz przyspieszać zużycie łożysk i obudów.

Dobierając koła do wózka transportowego, trzeba uwzględnić masę własną wózka i maksymalną masę ładunku. Proste podzielenie tej sumy przez liczbę kół nie zawsze jest wystarczające. Na nierównej posadzce lub przy niesymetrycznym ułożeniu towaru poszczególne koła mogą przenosić różne obciążenia.

Nośność katalogowa musi odpowiadać warunkom pracy, w tym prędkości, temperaturze i występującym przeszkodom. Zwiększenie nośności samych kół nie zwiększa automatycznie dopuszczalnego obciążenia ramy wózka.

Niewłaściwy układ kół skrętnych i stałych

Rozmieszczenie zestawów kołowych wpływa na utrzymywanie kierunku i łatwość manewrowania. Popularnym rozwiązaniem jest zastosowanie dwóch zestawów stałych i dwóch skrętnych. Taki układ ułatwia prowadzenie po wyznaczonej trasie i pozwala zmieniać kierunek jazdy.

Cztery zestawy skrętne umożliwiają przemieszczanie wózka w różnych kierunkach, co bywa przydatne w ciasnych przestrzeniach. Mogą jednak wymagać większej kontroli toru jazdy na dłuższych odcinkach.

Znaczenie ma również montaż. Koła stałe powinny być ustawione równolegle, a powierzchnie mocowania nie mogą powodować przekoszenia obudów. Błędy ustawienia sprawiają, że część kół jest przeciągana bokiem, zwiększając opór i zużycie bieżnika.

Posadzka i stan opon pneumatycznych

Ubytki betonu, dylatacje, rozsypany materiał i miękkie podłoże mogą znacząco utrudniać transport. Dobór kół powinien uwzględniać całą trasę, także jej najtrudniejsze odcinki, a nie tylko gładką posadzkę przy stanowisku załadunku.

W przypadku kół pneumatycznych trzeba dodatkowo kontrolować ciśnienie zgodnie z zaleceniami dla danej opony. Zbyt niskie ciśnienie powoduje większe ugięcie i może zwiększać opory prowadzenia. Nie należy przekraczać dopuszczalnego ciśnienia w celu uzyskania lżejszej jazdy.

Jak dobrać koła ZABI do wózka transportowego?

Przed wyborem nowych zestawów warto przygotować następujące informacje:

• masa wózka i maksymalna masa przewożonego ładunku;
• liczba kół oraz ich rozmieszczenie;
• rodzaj nawierzchni, wielkość progów i nierówności;
• częstotliwość użytkowania, prędkość i sposób przemieszczania wózka;
• średnica koła, wysokość zestawu i wymiary mocowania;
• temperatura pracy oraz kontakt z wodą, olejami lub innymi substancjami;
• wymagania dotyczące hałasu, ochrony posadzki i hamulców.

Po zmianie zestawów warto sprawdzić prowadzenie wózka na rzeczywistej trasie, z reprezentatywnym obciążeniem. Taka próba pozwala ocenić zarówno ruszanie, jak i skręcanie oraz przejazd przez nierówności.

Dobierz koła z producentem ZABI

Ciężko prowadzący się wózek nie zawsze wymaga wymiany wszystkich kół. Czasem wystarczy usunięcie zabrudzeń, wymiana zużytego elementu lub korekta mocowania. Jeżeli przyczyną jest niewłaściwy dobór, potrzebna może być zmiana średnicy, materiału bieżnika, łożyskowania albo układu zestawów.