Koła skrętne czy stałe? Jak rozmieścić zestawy kołowe w wózku?

Dwa wózki o podobnych wymiarach i tej samej nośności mogą prowadzić się zupełnie inaczej. Jeden łatwo pokonuje długie korytarze, drugi sprawnie przemieszcza się między stanowiskami, ale wymaga częstego korygowania kierunku. Przyczyną może być rozmieszczenie zestawów kołowych.

Wybór między kołami skrętnymi a stałymi warto powiązać z trasą przejazdu, sposobem obsługi i miejscem załadunku. ZABI, jako producent kół i zestawów kołowych, oferuje rozwiązania do różnych zastosowań transportowych — dobór należy rozpocząć od warunków, w których będzie pracował wózek.

Czym różnią się koła skrętne od stałych?

W potocznym języku określenia „koło skrętne” i „koło stałe” odnoszą się do całych zestawów, czyli koła zamontowanego w odpowiedniej obudowie.

Zestaw skrętny ma obudowę obracającą się wokół osi pionowej. Dzięki temu koło może ustawić się zgodnie z kierunkiem przemieszczania wózka.

Zestaw stały ma obudowę bez mechanizmu skrętu. Koło obraca się na swojej osi, ale jego kierunek względem ramy pozostaje niezmienny. Określenie „stałe” nie oznacza więc, że koło jest zahamowane.

Jak wybrać układ zestawów kołowych?

W układzie sześciokołowym stałe zestawy środkowe muszą zachowywać kontakt z podłożem, aby skutecznie prowadzić wózek. Samo dodanie kolejnych kół nie gwarantuje poprawnego rozkładu obciążenia.

Gdzie zamontować dwa koła skrętne, a gdzie dwa stałe?

W typowym wózku platformowym pchanym za uchwyt praktycznym punktem wyjścia jest umieszczenie dwóch zestawów skrętnych po stronie operatora, a dwóch stałych na przeciwległym końcu platformy.

Zestawy stałe należy ustawić obok siebie, z równoległymi kierunkami toczenia, wzdłuż wózka. Nie powinny być rozmieszczone po przekątnej.

Takie rozmieszczenie warto zweryfikować podczas próby z docelowym ładunkiem. Znaczenie mają długość platformy, położenie uchwytu, szerokość przejazdów i miejsce potrzebne na wychylenie wózka podczas skręcania. Wózki ciągnięte dyszlem lub holowane wymagają osobnej oceny układu jezdnego.

Kiedy zastosować cztery koła skrętne?

Cztery zestawy skrętne warto rozważyć, gdy wózek trzeba dosuwać bokiem do stanowiska, obracać na niewielkiej przestrzeni lub często zmieniać kierunek jego ruchu. Na długich prostych odcinkach taki układ może wymagać większej kontroli operatora. Pomocą są blokady kierunku w dwóch zestawach.

Przed wyborem tego rozwiązania dobrze sprawdzić cały cykl pracy. Wózek może łatwo ustawiać się przy maszynie, a jednocześnie być niewygodny podczas transportu między halami. Dobór powinien uwzględniać oba zadania.

Hamulec a blokada kierunku — dwie różne funkcje

Blokada kierunku unieruchamia mechanizm skrętu w określonej pozycji, pozostawiając możliwość toczenia koła. Pozwala czasowo uzyskać sposób prowadzenia podobny do zestawu stałego.

Blokada postojowa służy do unieruchomienia wózka. Zależnie od konstrukcji może blokować obrót koła albo jednocześnie koło i głowicę skrętną. Dlatego przy zakupie zestawu „z hamulcem” trzeba sprawdzić, jakie ruchy rzeczywiście blokuje dany mechanizm. Typowej blokady postojowej nie należy traktować jako hamulca do wytracania prędkości podczas jazdy. Blickle Wheels & Castors

Pedały powinny być dostępne po zmontowaniu wózka i ustawieniu ładunku. Hamulec schowany pod platformą utrudnia codzienną obsługę.

Na co zwrócić uwagę przy montażu kół?

Wysokość całkowita zestawów

Jednakowa średnica kół nie oznacza jednakowej wysokości zestawów. Obudowy mogą różnić się konstrukcją i wymiarami.

W standardowym wózku czterokołowym należy dobrać wysokości tak, aby platforma była prawidłowo podparta i wypoziomowana. Przypadkowe połączenie różnych zestawów może powodować kołysanie oraz nierównomierne obciążenie.

Przestrzeń potrzebna do skrętu

Zestaw skrętny potrzebuje miejsca na obrót całej obudowy, koła i elementów hamulca. Sprawdzenie wyłącznie wymiarów płytki montażowej nie wystarcza.

Po montażu należy upewnić się, że zestaw w pełnym zakresie obrotu nie uderza w ramę, osłony ani sąsiednie elementy.

Rozstaw i położenie ładunku

Koła zamontowane blisko siebie ograniczają obszar podparcia wózka. Ma to szczególne znaczenie przy wysokim lub niesymetrycznie ustawionym ładunku.

Rozstaw zestawów trzeba powiązać z wymiarami platformy, sztywnością ramy i położeniem środka ciężkości. Ciężkie elementy warto umieszczać możliwie nisko, unikając nadmiernego obciążenia jednego narożnika.

Nośność całego zestawu

Dobierając koła do wózka transportowego, należy uwzględnić masę konstrukcji oraz maksymalną masę przewożonego towaru. Nie można automatycznie zakładać, że obciążenie zawsze rozłoży się jednakowo na wszystkie koła.

Istotna jest nośność kompletnego zestawu kołowego, a także wytrzymałość mocowania i ramy. Szczególnej uwagi wymagają przejazdy przez progi, nierówności oraz załadunek powodujący chwilowe przeciążenie części platformy.

Jak dobrać zestawy kołowe ZABI?

Rozmieszczenie obudów to jeden z etapów doboru. Kolejny obejmuje materiał koła, średnicę, łożyskowanie i odporność na warunki pracy.

W ofercie producenta ZABI znajdują się między innymi koła metalowo-gumowe, tworzywowo-gumowe, poliamidowe, polipropylenowe oraz koła z bieżnikiem poliuretanowym. Dostępne są również kategorie przeznaczone do dużych obciążeń i podwyższonych temperatur.

Przy zapytaniu o dobór warto podać:

• masę wózka i maksymalnego ładunku;
• wymiary platformy oraz położenie uchwytu;
• rodzaj posadzki, wysokość progów i nierówności;
• sposób przemieszczania oraz prędkość pracy;
• potrzebę przesuwania bokiem i blokowania na postoju;
• temperaturę, wilgoć i kontakt ze środkami chemicznymi.

Dobrze dobrany wózek powinien zarówno łatwo pokonywać trasę, jak i wygodnie ustawiać się w miejscu pracy. Przekazanie tych informacji producentowi ZABI pozwala dobrać zestawy kołowe do rzeczywistych warunków użytkowania, zamiast ograniczać wybór do średnicy i nośności katalogowej.